बलात्कारका घटनामा हदबन्दी थपियो
काठमाडौं, साउन ११
नाबालिगले वयस्क भएपछि तीन वर्षभित्र अपराधको उजुरी दिन सक्ने गरी बलात्कारका घटनामा हदबन्दी कायम गर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
प्रतिनिधिसभाको कानून, न्याय तथा मानवअधिकार समितिको प्रतिवेदनले बलात्कारलगायत यौन हिंसाका घटनामा हदबन्दी बढाउने प्रस्ताव गरेको छ । समितिका अध्यक्ष कृष्णभक्त पोखरेलले लैङ्गिक हिंसा सम्बन्धी केही ऐनलाई संशोधन गर्न बनेको विधेयकसहितको प्रतिवेदनलाई अनुमोदनका लागि सदनमा पेस गरेका हुन् ।
समितिको शुक्रबार बसेको बैठकले लैंगिक हिंसाका घटनामा हदबन्दी बढाउने प्रस्ताव गर्ने निर्णय गरेको हो ।
समितिले राष्ट्रिय दण्ड (संहिता) ऐन, २०१७ मा रहेको हदबन्दीसँग सम्बन्धित प्रावधानमा परिवर्तन गरी बलात्कारलगायत यौन हिंसाका मुद्दामा हदसम्मको म्याद थप गरेको छ ।
समितिले आफ्नो प्रतिवेदनमा जबरजस्ती करणी वा यौन दुव्र्यवहारका घटना पीडित नाबालिग भएमा १८ वर्ष पूरा गरेको तीन वर्ष र पीडित वयस्क भएमा कसुर गरेको दुई वर्षभित्र बुझाउन हदबन्दी तोकेको छ । 18-70 वर्षको उमेर।
त्यस्तै नयाँ व्यवस्थाले ७० वर्षभन्दा माथिका ज्येष्ठ नागरिक, बौद्धिक अपाङ्गता भएका र अपाङ्गता भएका व्यक्तिले कसुर भएको तीन वर्षभित्र मुद्दा दर्ता गर्न पाउने व्यवस्था गरेको छ ।
विद्यमान हदबन्दीले पीडित वयस्क भएमा कसुर गरेको एक वर्षभित्र र पीडित नाबालिग भएमा १८ वर्ष पूरा गरेको एक वर्षभित्र बलात्कार मुद्दा दायर गर्नुपर्ने व्यवस्था छ ।
समितिले बलात्कारका दोषीलाई कैदसहित जरिवानाको व्यवस्था समेत गरेको छ । जरिवाना पीडितको राहत कोषमा जम्मा गरिनेछ।
समितिले आफ्नो प्रतिवेदनमा १०–१४ वर्ष वा १० वर्ष मुनिका नाबालिग बालिका, ७० वर्षभन्दा माथिको महिला वा पूर्ण रूपमा अशक्त भएमा दोषीलाई सात लाख रुपैयाँ जरिवाना गर्ने प्रस्ताव गरेको छ ।
त्यसैगरी समितिले पीडित १४–१६ वर्ष वा १६–१८ वर्षकी बालिका भएमा ५ लाख रुपैयाँ र पीडित १८ वर्षभन्दा माथिका महिला भए तीन लाख रुपैयाँ जरिवाना गर्ने प्रस्ताव गरेको छ ।
यसैबीच समितिको प्रतिवेदनले बलात्कारका घटनामा झुटा उजुरी दिने वा झुटो बयान दिनेलाई जरिवाना गर्ने प्रावधान हटाइएको छ । सरकारले ल्याएको विधेयकमा यस्ता व्यक्तिलाई दोषीलाई न्यूनतम जरिवानाको आधा सजायको प्रस्ताव गरिएको थियो ।
प्रतिनिधिसभाबाट पारित भएपछि विधेयक राष्ट्रियसभामा पठाइनेछ । ६० दिनभित्र राष्ट्रियसभाबाट अनुमोदन भएपछि ऐन बन्नेछ ।
मिस ग्लोबल इन्टरनेशनल २०१४ को सौन्दर्य प्रतियोगिताको क्रममा २४ वर्षीया युवतीले केही महिनाअघि सामाजिक सञ्जालमा भिडियोमार्फत आफू बलात्कृत भएको खुलासा गरेपछि बलात्कारका घटनामा लगाइएको सीमा हटाउने माग बढेको छ ।
